De dood maakt geen geluid

Eind augustus 2026 ben ik naar De Hoge Venen in België en naar Zuid-Frankrijk gereisd om de gevolgen van de onmetelijke bosbranden van deze zomer te fotograferen.

Ik ben documentair fotograaf maar ik wilde geen documentair fotoproject maken van dit stille, grote drama.

Ik wilde daar zijn - voelen hoe het is het om in de woestenij van een verbrand bos te zijn terwijl de zon ondergaat. De nacht komt.

Op die plekken is het vooral stil. Geen wild, geen insect, geen spinnetje kruipt over het mos. Er is daar geen mos meer.

De dood maakt geen geluid.

Weerman Peter Kuipers Munneke schreef in de NRC dat het zo stil bleef in de media en politiek na een zomer zonder weerga.

In de media was wel veel aandacht voor vakantiegangers die moesten vluchten en ander emotieopwekkend nieuws, maar nauwelijks aandacht voor de oorzaken van deze catastrofe. Een economische schade van tientallen miljarden euro’s en zo’n 35.000 doden in Europa.

“Je kon het idee krijgen dat het ons dit jaar allemaal gewoon overkwam,” schrijft hij.

Voordat ik die avond de zon zag ondergaan in wat ooit een bos was, had ik me gewapend.

Op weg naar het zuiden was ik twee dagen in de kloostergemeenschap Taizé. Daar zat ik met mijn grijze kop vol dromen en zorgen tussen duizenden jongeren uit alle landen gewoon op de vloer van die vreemde plek. Er werd gezongen en gebeden voor vrede in het Frans, Engels, Duits, Nederlands, Oekraïens, Russisch, en in zoveel andere talen.

En er was stilte - het soort van stilte waarin een mens leert luisteren.